Melih Bayram Dede

DERGİBİ’NİN ÖYKÜSÜ

Ocak 1999’da yayınlanmaya başlanan Dergibi’nin öyküsünü kurucusu Melih Bayram Dede şöyle anlatıyor:

Takvimlerin 1998 yılı Aralık ayının son haftasını gösterdiği günlerde, internette bir edebiyat sitesi, benim tanımımla “Dergi gibi bir şey” çıkarmayı planlıyor ve bu “dergi gibi” şeye isim arıyordum. Bu konuyu, Mehmet Şeker’e açtığımda, şöyle dediğimi hatırlıyorum: “İnternette dergi gibi bir şey çıkarmayı düşünüyorum. Ama öncelikle bir isim bulmamız gerek!”.

Böyle bir girişten sonra Mehmet Şeker’den cevap geldi:

“Adı Dergibi olsun!”

Bu çok güzel bir isimdi. Hemen kabul ettim.

Şimdi zaman zaman düşündüğümde, “Dergibi” adının ne kadar isabetli bir karar olduğunu tekrar anlıyorum.

İşte Dergibi böyle doğdu. Türkiye internetinde ilklerden oluşu nedeniyle büyük ilgi gördü. Basında, özellikle de gazetelerin kültür sayfalarında haber oldu. Televizyonların internet programlarında yer verildi.

İlk etapta basılı dergilerde ürün yayınlayan dostlarımız, internette yayınlanan bir dergiye ürün vermekte çekingen davrandılar. İnternet onlara göre, yeni ve yabancıydı. Bir görüşe göre de, “suya yazılan yazı”dan farksızdı. Bu ve bunun gibi nedenlerden ötürü gereksiz de olsa, “İnternette edebiyat olur mu?” tartışmalarına şahit olduk. Zaman zaman bu tartışmalara Dergibi’den biz de katıldık.

Daha sonraları, internette edebiyata soğuk bakanların da, ürünlerini internette yayınlanan ve Dergibi’yi model alarak oluşturulan sitelerde yayınladıklarını gördük, mutlu olduk.

Aradan geçen yıllarda ise, büyük mesafe katedildi. Yeni edebiyat siteleri açıldı. Bunların kimi e-dergi, kimi ise edebiyat arşivi niteliğindeydi. Dergi formatında siteler kadar arşiv niteliğinde sitelere de ihtiyaç var kuşkusuz. Yine de biz şiir ve şair özgeçmişi arşivleyen sitelerden çok, yeni ürünler yayınlayan “dergi” formatında yayın yapan sitelerin sayısının artmasını tercih ediyoruz. Böylelikle, edebiyatta bir okul görevi gören basılı dergilerin misyonuna sahip sitelerin varolması sağlanabilir.

Ürün yayınlayan bir site olan Dergibi, yeni bir döneme girdi. Dergibi’nin bundan sonraki gelişimini/öyküsünü yaşayarak, birlikte göreceğiz.

EDİTÖRLER

Ali Ömer akbulut: aliomerak@gmail.com
Cahid Efgan Akgül: cahidefgan@gmail.com
Yunus Nadir Eraslan: yunusnadir@gmail.com

Bize Yazın
Edit Template

BİR ŞAİRİN AÇTIĞI YOL

Sezai Karakoç’u kimi Monna Rosa’nın mahzun mısralarında tanıdı, kimi Sürgün Ülkeden Başkentler Başkentine şiirinin derin çağrısında, kimi de Diriliş düşüncesinin ufkunda… Onun şiirleriyle tanışanlar, zamanla büyük bir düşünce dünyasının kapısını araladılar. Kelimelerinden yükselen ses, insanı kendi iç dünyasına, tarihine, inancına ve medeniyetine doğru uzun bir yolculuğa çıkarıyordu. Şiirlerinde aşkın inceliğini, ölümün ürpertisini, sürgünün hüznünü ve ebediyetin çağrısını dile getiren Karakoç, düşünce eserlerinde bütün bu arayışları büyük bir medeniyet idealinin etrafında buluşturdu. Şiiriyle gönüllere dokunurken fikirleriyle de bir milletin ve medeniyetin yeniden ayağa kalkmasının yollarını aradı.

Onun şahsiyetini anlamlı kılan en önemli hususlardan biri, düşüncesiyle hayatı arasındaki tutarlılıktı. İnandığı değerleri eserlerinde savunduğu gibi yaşayışıyla da temsil etti. Şöhretin, makamın ve maddi imkânların cazibesine kapılmadan kendi dünyasını kurdu. Mütevazı hayatının içinde büyük bir medeniyet idealini taşıdı. Bir zamanlar ilim, sanat, düşünce ve adalette insanlığa öncülük eden medeniyetin yeniden ayağa kalkabileceğine inanıyordu. Bütün çabasını bu inancın etrafında şekillendirdi. Onun gözünde insanın dirilişiyle toplumun dirilişi, toplumun dirilişiyle medeniyetin yeniden yükselişi birbirini tamamlayan büyük bir yürüyüşün aşamalarıydı.

 Şiirden Medeniyet Tasavvuruna

Karakoç’un düşünce dünyasında Mehmet Âkif’in İslam dünyasına duyduğu derin sorumluluğun ve Necip Fazıl’ın inanç merkezli mücadelesinin izlerini görmek mümkündür. Her iki isimden beslenmekle birlikte kendine mahsus bir düşünce ve sanat dünyası kurdu. Onun temel meselesi, İslam medeniyetinin yeniden dirilişiydi. Tarih boyunca ilim, hikmet, sanat ve adalet alanlarında büyük eserler ortaya koymuş bir medeniyetin yaşadığı çözülme, zihnini ve yüreğini sürekli meşgul etti. Geçmişin ihtişamını hatırlarken geleceğin imkânlarını düşündü. Kendi medeniyetinin değerlerinden beslenen yeni bir insan, yeni bir toplum ve yeni bir dünya tasavvuru geliştirdi.

İlk şiir kitabı Körfez, 1959 yılında yayımlandığında Türk şiiri yeni arayışların içindeydi. Ardından gelen Şahdamar, Hızırla Kırk Saat, Sesler, Taha’nın Kitabı ve Gül Muştusu, onun şiir dünyasının giderek genişleyen ufkunu ortaya koydu. Modern şiirin anlatım imkânlarını kendi medeniyetinin hafızası ve metafizik duyarlılığıyla buluşturdu. Gelenekten yükselen seslerle çağdaş insanın arayışları mısralarında iç içe geçti. Şiir, Karakoç’un kaleminde insanın varoluşunu, tarihini, inancını ve geleceğini sorguladığı derinlikli bir sanat alanına dönüştü.

Edebiyat dünyasında İkinci Yeni hareketi içerisinde anılan Karakoç, şiirinin beslendiği düşünce kaynakları bakımından bu hareketin diğer temsilcilerinden belirgin biçimde ayrıldı. İmgeye, çağrışıma ve modern şiirin anlatım imkânlarına verdiği önem onu İkinci Yeni şairleriyle buluştururken İslam medeniyeti düşüncesi şiirine kendine mahsus bir istikamet kazandırdı. Gündelik hayatın nesneleri, tarihî hatıralar, dinî semboller ve metafizik çağrışımlar aynı estetik bütünlük içerisinde yer aldı. Karakoç, modern şiirin dilini kullanarak kadim bir medeniyetin sesini çağının insanına ulaştırmayı başardı. Şiirindeki bu yenilik, farklı düşünce çevrelerinden edebiyat eleştirmenlerinin de dikkatini çekti.

Monna Rosa’da aşkın ince sızısını, Balkon’da modern hayatın insanı kuşatan yüzünü, Masal’da medeniyetler arasındaki gerilimi, Sürgün Ülkeden Başkentler Başkentine şiirinde büyük bir hasreti ve kavuşma arzusunu görmek mümkündür. Hızırla Kırk Saat ise tarih, inanç, zaman ve insanın varoluş arayışını aynı şiirsel iklimde buluşturur. Taha’nın Kitabı, modern insanın ruh dünyasındaki kırılmalardan hakikate yönelen bir diriliş arayışını anlatırken Leyla ile Mecnun, köklü bir aşk hikâyesini çağdaş şiirin imkânlarıyla yeniden yorumlar. Karakoç’un şiirinde aşk, ölüm, şehir, tarih ve inanç birbirini tamamlayan anlam katmanları oluşturur. Bütün bu temalar, insanın hakikati arama yolculuğunda birleşir.

Onun şiirindeki metafizik derinliğin temelinde tevhit düşüncesi bulunur. İnsan, tabiat, tarih, ölüm ve ebediyet, aynı hakikatin farklı görünümleri olarak şiire girer. Görünen dünyanın ardındaki anlamı kavrama arzusu, mısralarına güçlü bir iç ses kazandırır. Ölüm, insana varlığının sınırlarını hatırlatırken ebediyet düşüncesi hayatın anlamını genişletir. Şair, insanın dünyadaki varoluşunu sonsuzlukla ilişkisi içerisinde değerlendirir. Bu sebeple onun şiirlerinde zamanla ebediyet, ruhla madde ve insanla kâinat arasında derin bağlar kurulur. Şiir, varlığın sırrını arayan insanın manevi yolculuğuna eşlik eder.

Şiir üzerine düşüncelerini topladığı Edebiyat Yazıları, sanat anlayışının fikrî temellerini anlamak bakımından önemlidir. Karakoç için sanat, insanın ruh dünyasını, varoluş meselelerini ve medeniyet birikimini estetik bir bütünlük içerisinde ele alan büyük bir faaliyettir. Sanatçının yaşadığı çağı tanıması, insanın temel meselelerini kavraması ve mensubu olduğu medeniyetin derinliklerine ulaşması gerekir. Gerçek sanat eseri, geçmişin birikiminden beslenerek yeni anlamlar ve güzellikler ortaya koyar. Sanatın kalıcılığı, insanın ruhunda ve düşünce dünyasında açtığı ufukla da yakından ilişkilidir.

Bu anlayışta gelenek, geçmişten bugüne akan canlı bir kaynaktır. Yunus Emre’yi, Fuzûlî’yi, Şeyh Galip’i anlamak, onların eserlerini meydana getiren ruhu ve düşünce iklimini kavramayı gerektirir. Karakoç, bu büyük birikimden yararlanarak çağının şiirini kurmaya çalıştı. Leyla ile Mecnun ile klasik aşk anlatısına yeni bir söyleyiş kazandırması, Hızırla Kırk Saat ve Taha’nın Kitabı gibi eserlerinde uzun şiirin anlatım imkânlarını geliştirmesi, gelenekle kurduğu yaratıcı ilişkinin örnekleridir. Onun sanat dünyasında geçmişin manevi mirası, modern insanın arayışlarıyla birleşerek yeni bir estetik kimlik kazanır.

Karakoç’un şiirini büyük kılan özelliklerden biri de düşünceyle estetiği birbirinin içinde eritebilmesidir. İnandığı değerleri şiirin kendi diline ve imkânlarına taşıdı. Semboller, imgeler ve çağrışımlar aracılığıyla zengin bir anlam dünyası kurdu. Onun mısralarında medeniyet fikri zaman zaman bir şehrin siluetinde, bazen bir sürgünün hüznünde, bazen de insanın ebediyet karşısındaki ürpertisinde belirir. Bu bakımdan Karakoç’un şiiriyle düşüncesi arasında güçlü bir devamlılık vardır. Şiirindeki arayış, düşünce eserlerinde geniş bir medeniyet tasavvuruna dönüşür.

Doğu ile Batı Arasında Bir İdrak Mücadelesi

Karakoç’un düşünce dünyasının dikkat çekici yönlerinden biri, Doğu ve Batı medeniyetlerine bakışındaki genişlik ve derinliktir. Kendi medeniyetinin değerlerine sıkı sıkıya bağlı olmakla birlikte Batı’nın düşünce, edebiyat ve sanat birikimiyle de yakından ilgilendi. Fransızcayı kendi gayretiyle öğrendi, Batılı şair ve düşünürleri takip etti, farklı kültürlerin eserlerini inceledi. Başka medeniyetleri tanımayı, insanın kendi değerlerini daha iyi kavramasına ve yaşadığı çağı doğru değerlendirmesine katkı sağlayan önemli bir imkân olarak gördü.

Karakoç’un bu geniş ilgisi, Diriliş dergisinin sayfalarında da karşılığını buldu. İslam dünyasının farklı coğrafyalarında gelişen düşünce ve edebiyat birikimi, dergide ortak bir fikrî zeminde buluştu. Muhammed İkbal’in Müslümanların yeniden uyanışına ilişkin düşünceleri, Malik bin Nebi’nin medeniyet çözümlemeleri, Seyyid Kutub’un İslam toplumuna yönelik değerlendirmeleri, Muhammed Hamidullah’ın ilmî çalışmaları ve Seyyid Hüseyin Nasr’ın gelenek ile modernlik üzerine görüşleri bu düşünce ikliminin zenginliğini yansıtıyordu. Malcolm X’in mücadelesinden çağdaş Afrika edebiyatına uzanan farklı sesler de derginin ufkunda yer buldu. Karakoç’un öncülük ettiği bu yayın anlayışı, İslam dünyasının farklı bölgelerinde yükselen düşüncelerin Türk okuyucusuna ulaşmasına imkân sağladı.

Çağdaş İslam düşüncesine gösterilen bu ilgi, klasik irfan ve düşünce mirasıyla birlikte gelişiyordu. Mevlânâ’nın Mesnevi’sinden Muhyiddin İbn Arabî’ye, Kuşeyrî’den Niyâzî-i Mısrî’ye, İbn Hazm’dan Aziz Mahmud Hüdâyî’ye uzanan eserler, Diriliş sayfalarında yeniden okuyucuyla buluştu. Asırlara yayılan bu birikim, Karakoç’un düşünce dünyasında medeniyetin sürekliliğini temsil ediyordu. Geçmişin büyük şahsiyetleriyle çağdaş düşünürlerin aynı yayın çevresinde buluşması, onun İslam medeniyetini tarihî derinliği ve güncel meseleleriyle birlikte kavrama çabasının önemli bir göstergesiydi.

Karakoç’un dünyaya açılan düşünce penceresinin diğer yönünde Batı’nın büyük edebiyatçıları ve düşünürleri bulunuyordu. Kierkegaard, Heidegger, Goethe, Rilke, Ezra Pound, Virginia Woolf ve Faulkner gibi isimlerin eserlerinden örneklerin Diriliş sayfalarında yer alması, derginin geniş fikrî ve edebî ufkunu gösterir. Batı Şiirinden ve Çağdaş Batı Düşüncesinden gibi çalışmalar da Karakoç’un farklı düşünce geleneklerine duyduğu ilgiyi ortaya koyar. Batı’nın felsefi ve edebî birikimini tanımaya yönelik bu çaba, kendi medeniyetinin kaynaklarıyla kurduğu derin bağın eşliğinde gelişti. Karakoç, farklı kültürleri tanımanın sağladığı imkânlarla kendi medeniyetinin insanlığa yeniden söyleyebileceği sözlerin peşindeydi.

Bu geniş ilgi, beraberinde güçlü bir medeniyet eleştirisini de taşıyordu. Karakoç, Batı’nın bilim ve teknik alanındaki gelişmelerini önemserken modern dünyanın insanı manevi değerlerinden uzaklaştıran yönlerini sorguladı. Maddi ilerlemenin insanlığın huzuruna katkı sağlaması, ahlaki ve manevi değerlerle desteklenmesine bağlıydı. İnsan teknolojide büyük başarılar kazanırken kendi varoluşunun anlamını kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya kalabilirdi. Şehirler büyür, imkânlar çoğalır, hayatın maddi şartları iyileşir. Buna karşılık insanın iç dünyasında derin boşluklar oluşabilir. Karakoç’un modern medeniyet eleştirisinin önemli bir boyutunu bu çelişki oluşturur.

Batı’nın kendi değerlerini insanlığın ortak ölçüsü hâline getirme eğilimi de onun düşünce dünyasında geniş yer tutar. Sömürgecilik, kültürel bağımlılık ve toplumların kendi tarihî kimliklerine yabancılaşması, bu çerçevede ele aldığı meseleler arasındadır. Başka toplumların düşünce ve hayat biçimlerini sorgulamadan benimseyen milletlerin zamanla özgün üretme kabiliyetlerini kaybedeceğini düşünür. Kendi tarihinden ve medeniyetinden uzaklaşan insanın fikrî bağımsızlığı da zayıflar. Başkalarının ortaya koyduğu değerlerin tüketicisi hâline gelen toplumların insanlığa yeni bir söz söylemesi giderek güçleşir.

Karakoç’un Batılılaşma sürecine yönelik eleştirilerini de bu çerçevede değerlendirmek gerekir. Tanzimat’tan itibaren yaşanan değişim, onun gözünde bir medeniyet ve kimlik meselesi olarak önem kazanır. Kendi medeniyetinin kaynaklarını tanımadan gerçekleştirilen yenileşme hareketleri, toplumun tarihî hafızasıyla kurduğu ilişkiyi zayıflatabilir. Karakoç, gerçek yenilenmenin köklü bir tarih ve medeniyet bilinciyle mümkün olacağına inanır. Geçmişin tecrübesini çağın imkânlarıyla buluşturmak, bilimde, sanatta ve düşüncede yeni eserler ortaya koymak gerekir. Ona göre medeniyetlerin gücü, sahip oldukları birikimi yeni çağların ihtiyaçlarına cevap verebilecek şekilde geliştirebilmeleriyle de ölçülür.

Masal şiiri, bu medeniyet geriliminin sembolik anlatımlarından biridir. Doğu’dan Batı’ya uzanan yedi oğlun hikâyesi, insanın kendi kimliğini koruma mücadelesini gözler önüne serer. Batı’nın çekiciliği karşısında yaşanan çözülmeler, yabancılaşmanın farklı görünümlerini ortaya koyar. Yedinci oğlun tavrı ise kendi varlığını ve mensubu olduğu medeniyetin değerlerini koruma iradesini temsil eder. Karakoç, düşünce yazılarında ele aldığı büyük medeniyet meselesini şiirin estetik diliyle anlatır. Doğu ile Batı arasındaki gerilim, insanın kendi özünü ve şahsiyetini koruma arayışıyla birleşir.

Onun arzuladığı medeniyet, geçmişin ihtişamına sığınarak varlığını sürdürmeye çalışan bir medeniyet anlayışının ötesine uzanır. Gazâlî’yi, İbn Sînâ’yı, Mimar Sinan’ı ve Fuzûlî’yi yetiştiren düşünce ikliminin yeniden anlaşılması gerekir. Bu büyük şahsiyetlerin ortaya koyduğu eserler, kendi çağlarının ilim, sanat ve düşünce birikimini yansıtır. Onların mirasına sahip çıkmak, aynı üretme kudretini bugünün şartlarında yeniden ortaya koymayı gerektirir. Yeni bilim insanları, düşünürler, mimarlar, şairler ve sanatçılar yetiştirebilen bir toplum, medeniyetinin tarihî sürekliliğini de koruyacaktır.

Karakoç’un Doğu-Batı meselesinde açtığı ufuk, kendi medeniyetinin şahsiyetini koruyarak insanlığın ortak birikimine katkıda bulunabilme arayışında belirginleşir. Müslüman toplumların yeniden yükselişi, kendi inanç ve düşünce kaynaklarını kavramaları, çağın gelişmelerini takip etmeleri ve üretme kabiliyetlerini geliştirmeleriyle mümkün olacaktır. Onun düşüncesinde medeniyet, tarihten devralınan bir miras olduğu kadar geleceğe karşı duyulan büyük bir sorumluluktur. Bu sorumluluğun yerine getirilmesi ise köklü bir fikrî ve manevi dirilişi gerektirir.

Dirilişin Ruhundan Medeniyetin İnşasına

Karakoç’un ortaya koyduğu Diriliş düşüncesi, köklü bir medeniyetin yeniden yükselişine yönelik kapsamlı bir arayışın ürünüdür. Bu düşüncenin merkezinde insanın inancıyla yeniden buluşması, toplumun kendi değerlerini fark etmesi ve medeniyetin üretici bir güç kazanması yer alır. İnsan ruhunda başlayan uyanışın aileye, eğitime, kültüre, sanata, ekonomiye, siyasete ve toplum hayatının bütün alanlarına yayılması gerekir. Manevi diriliş ile toplumsal diriliş birbirini tamamlayan süreçlerdir. İnsanın iç dünyasındaki değişim toplumu dönüştürürken toplumun yeniden kuruluşu da insanın şahsiyetini besler.

Diriliş kavramının onun düşünce dünyasında taşıdığı anlam, ölümden sonra yeniden dirilme inancıyla da yakından ilişkilidir. İnsan hayatının görünen dünyanın ötesine uzanan bir anlam taşıdığına inanır. Ahiret bilinci, dünyadaki sorumlulukları daha derin bir kavrayışla değerlendirmeye imkân verir. Bu anlayışta insan, kendisine emanet edilen hayatı iyilik, güzellik ve adalet üzerine kurmakla yükümlüdür. Tarihî bir medeniyetin yeniden ayağa kalkabileceğine duyulan inanç da aynı manevi kaynaktan beslenir. Diriliş, insanın varoluşuna ilişkin metafizik bir anlam taşırken toplumun geleceğine yönelik güçlü bir medeniyet idealine dönüşür.

Karakoç’un medeniyet tasavvurunun merkezinde tevhit düşüncesi bulunur. İnsan hayatının farklı alanları arasında güçlü bir bütünlük arar. İnançla ahlak, bilimle hikmet, sanatla hakikat, bireyle toplum ve dünya ile ahiret birbirini tamamlayan unsurlardır. İnsanın manevi dünyasında kök salan değerler, davranışlarına ve toplumsal hayata yansıdıkça medeniyetin gerçek gücünü oluşturur. Bu sebeple Karakoç için medeniyet, yükselen binaların, gelişen teknolojinin ve kurulan kurumların toplamından çok daha geniş bir anlam taşır. Bütün bu maddi unsurlar, onları meydana getiren insanın düşünce ve ahlak dünyasıyla anlam kazanır.

İslam’ın Dirilişi, Ruhun Dirilişi, İnsanlığın Dirilişi ve Diriliş Neslinin Âmentüsü, bu büyük düşüncenin farklı yönlerini ortaya koyan eserlerdir. Karakoç, İslam’ı insanın ahlakına, toplumsal ilişkilerine, düşünce dünyasına ve hayatın bütün alanlarına yön veren bir medeniyet kaynağı olarak değerlendirir. Onun düşüncesinde insanın manevi yenilenmesi, toplumsal hayatın yeniden düzenlenmesiyle tamamlanır. Bilim, sanat, eğitim, ekonomi ve yönetim, ortak bir medeniyet anlayışı içerisinde gelişmelidir. İslam medeniyetinin yeniden dirilişi, bu değerlerin çağın şartları içerisinde yeniden anlaşılmasına ve hayata geçirilmesine bağlıdır.

Karakoç’un eserleri, okuyucusuna aynı zamanda bir düşünme yöntemi kazandırır. Olaylara ve insanın varoluş meselelerine geniş bir tarih ve medeniyet perspektifinden bakar. Bir meseleyi ele alırken onun tarihî, kültürel, dinî ve toplumsal bağlantılarını dikkate alır. Parçalar arasındaki ilişkileri kavrayarak bütüne ulaşmaya çalışır. Bu yaklaşım, insanı geçmişin tecrübesi üzerinde düşünmeye, yaşadığı çağı sorgulamaya ve geleceğin imkânlarını araştırmaya yöneltir.

Yitik Cennet adlı eseri, bu düşünme biçiminin en dikkat çekici örneklerindendir. Karakoç, peygamberler tarihinden hareketle insanın hakikatle, hayatla, inançla ve kendi varoluşuyla kurduğu ilişkiyi anlamaya çalışır. Peygamberlerin mücadeleleri, insanlığın manevi tecrübesinin büyük örnekleri olarak değerlendirilir. Tarihin derinliklerinde yaşanmış hadiseler, bugünün insanına da seslenen anlam kaynaklarına dönüşür. Geçmiş, insanlığın ortak hafızasında yaşayan, bugünü anlamaya ve geleceğe hazırlanmaya yardımcı olan büyük bir tecrübe alanı hâline gelir.

Bu düşünce, Karakoç’un tarih anlayışına da ışık tutar. Tarih, onun için olup biten hadiselerin sıralandığı bir hatıralar dünyası olarak kalmaz. Milletlerin yükselişlerini, çözülmelerini, inançlarını ve medeniyet tecrübelerini anlamanın önemli bir kaynağıdır. Geçmişteki büyük başarıları doğuran değerleri kavramak kadar gerilemeye yol açan yanlışları görmek de gerekir. Bu yönüyle tarih bilinci, insanın kendisini ve yaşadığı toplumu tanımasına yardımcı olurken geleceğin inşası için de sağlam bir düşünce zemini oluşturur.

Karakoç’un medeniyet anlayışının önemli bir yönü de toplumsal hayatın somut meselelerine uzanmasıdır. İslam Toplumunun Ekonomik Strüktürü adlı eserinde iktisadi düzeni inanç, ahlak ve adalet düşüncesiyle birlikte ele alır. Kapitalist ve komünist ekonomi anlayışlarını eleştirirken İslam’ın temel ilkelerinden hareket eden bir ekonomik düzen üzerinde durur. Üretimin, kazancın, paylaşımın ve mülkiyetin insanın sorumluluk bilinciyle değerlendirilmesini önemser. Ekonomik hayatın insan onurunu koruyan, sosyal dayanışmayı güçlendiren ve toplumsal huzura katkı sağlayan bir yapıya kavuşmasını arzu eder.

Bu yaklaşımda ekonomik gelişme, toplumun ahlaki hayatıyla yakından ilişkilidir. Kazançta dürüstlük, paylaşımda hakkaniyet, emek karşısında adalet ve toplumsal ilişkilerde merhamet, sağlıklı bir medeniyetin vazgeçilmez değerleridir. Servetin insanı esir alan bir güce dönüşmesi, ekonomik imkânların toplumun belirli kesimlerinde yoğunlaşması ve emeğin karşılığının verilmemesi, toplumsal düzenin ahlaki temellerini zedeler. Karakoç’un ekonomik meseleleri medeniyet düşüncesi içerisinde değerlendirmesi, insanı hayatın bütün alanlarıyla ele alan yaklaşımının bir sonucudur.

Medeniyetin toplumsal hayatta karşılık bulduğu önemli alanlardan biri de devlettir. Karakoç, yönetim ve siyaset meselelerini adalet, ahlak ve toplumsal sorumluluk anlayışıyla ilişkilendirir. Devletin varlığı, insanın haklarının korunması, güvenliğin sağlanması ve toplumun ortak iyiliğine hizmet edilmesiyle anlam kazanır. Kurumların gücü, insan hayatında meydana getirdiği güven ve huzurla birlikte değerlendirilmelidir. Yönetimde adaletin, toplumsal ilişkilerde hakkaniyetin ve kamu hayatında ahlaki sorumluluğun hâkim olması, medeniyetin sağlamlığı bakımından büyük önem taşır.

Karakoç’un düşüncesinde adalet, toplumsal düzenin temel dayanaklarından biridir. Ekonomik ilişkilerde hakkın korunması, hukukta eşitliğin sağlanması, siyasette zorbalığın önlenmesi ve insanlar arasında güvenin tesis edilmesi, aynı ahlaki anlayışın farklı görünümleridir. Adaletin zayıfladığı toplumlarda güven duygusu sarsılır, kurumların itibarı aşınır ve insanlar arasındaki dayanışma zarar görür. Medeniyetin devamlılığı, adaletin günlük hayatta ve toplumsal kurumlarda karşılık bulmasıyla yakından ilişkilidir.

Şehirler de bu büyük medeniyet tasavvurunun önemli bir parçasıdır. Karakoç için şehir, bir toplumun maddi ve manevi birikiminin görünür hâle geldiği mekândır. Mimari eserler, ibadethaneler, eğitim kurumları, çarşılar, meydanlar ve sosyal hayat, o toplumu meydana getiren değerlerden izler taşır. İnsanın yaşadığı çevreyle kurduğu ilişki, medeniyetin estetik ve ahlaki anlayışını yansıtır. Şehrin düzeninde, mimarisinde ve insan ilişkilerinde o medeniyetin ruhunu görmek mümkündür.

Bursa, Edirne, İstanbul ve Diyarbakır gibi tarihî şehirler, bu açıdan zengin bir medeniyet hafızasına sahiptir. Bu şehirlerde mimariyle inancın, sanatla toplumsal hayatın ve estetikle insanın manevi dünyasının buluştuğu örnekler bulunur. Karakoç’un şehir anlayışı, insanın huzurunu ve manevi ihtiyaçlarını gözeten bir medeniyet düşüncesiyle yakından ilişkilidir. Şehirlerin geleceği üzerine düşünmek, aynı zamanda bu şehirlerde yaşayacak insanın nasıl bir hayat süreceğini düşünmeyi gerektirir.

Çağ ve İlham kitaplarında insanın ve toplumun meselelerini geniş bir düşünce ufkuyla ele alan Karakoç, özellikle üç ciltlik Çıkış Yolu eserinde medeniyetimizin yeniden dirilişi için izlenmesi gereken yollar üzerinde durur. Eğitimden kültüre, siyasetten toplumsal dayanışmaya kadar pek çok meseleyi tarihî bir derinlik içerisinde değerlendirir. Ülkenin geleceğini, millet olma bilincini ve ortak medeniyet değerlerini önemser. Yaşanan sorunların çözümünü toplumun kendi ruh kökleriyle yeniden buluşmasında arar. Onun gösterdiği yol, geçmişin tecrübesini bugünün ihtiyaçlarıyla buluşturarak geleceği kurma iradesine dayanır.

Sonraki dönemlerde kitaplaştırdığı Fizik Ötesi Açısından Ufuklar ve Daha Ötesi, Yapı Taşları ve Kaderimizin Çağrısı ve Samanyolunda Ziyafet gibi eserleri de düşünce dünyasının genişliğini gösterir. Metafizik meselelerden medeniyetin geleceğine, toplum hayatından ibadetin manevi anlamına kadar uzanan konular, onun eserlerinde ortak bir düşünce bütünlüğü içerisinde yer alır. Şiirlerini Gün Doğmadan adı altında toplaması ise uzun sanat yolculuğunun farklı dönemlerini bir arada değerlendirmeye imkân verir. Bütün bu çalışmalar, onun şiirle düşünceyi, insanla toplumu ve inançla medeniyeti aynı ideal etrafında buluşturduğunu gösterir.

Bu büyük düşünce dünyasının önemli unsurlarından biri de öz eleştiridir. Karakoç, Müslüman toplumların kendi yanlışlarıyla yüzleşmesini, eksiklerini görmesini ve ciddi bir muhasebe yapmasını gerekli bulur. Tarih boyunca ortaya çıkan gerilemenin sebepleri arasında toplumsal ihmallerin, düşünce hayatındaki durgunluğun ve medeniyet bilincindeki çözülmenin de bulunduğunu hatırlatır. Yeniden yükseliş, toplumun kendi sorumluluklarını kavramasıyla başlayacaktır. İlim sevgisi, çalışma azmi, ahlaki disiplin, fedakârlık ve sorumluluk bilinci bu yürüyüşün temel dayanaklarıdır.

Karakoç’un Diriliş düşüncesi, insanın gönül dünyasına seslenen, düşüncesini geliştiren ve sorumluluk duygusunu harekete geçiren büyük bir medeniyet çağrısıdır. Eğitim, ikna, sevgi ve ortak bir ideal etrafında buluşma, bu çağrının hayata geçirilmesinde önemli rol oynar. Aileden okula, aydınlardan toplumun bütün kesimlerine uzanan köklü bir bilinçlenme süreci gerekir. Bu büyük değişimin merkezinde ise Karakoç’un bütün eserleri boyunca yetişmesini arzuladığı Diriliş nesli bulunmaktadır.

Dirilişi Omuzlayacak Nesil

Karakoç’un medeniyet düşüncesinin merkezinde insan vardır. Onun Diriliş nesli olarak tarif ettiği insan, geçmişin birikiminden güç alarak geleceği yeniden kurma iradesi taşır. Allah’ın yeryüzündeki halifesi olmanın sorumluluğunu bilir, Allah’a kullukta gerçek hürriyeti bulur. Kendisini esir alan her türlü putlaştırmaya karşı durur. Maddeyi tanır, maddi imkânları hayatın gerçek amacıyla uyum içerisinde değerlendirir. Aklını kullanırken onun sınırlarının farkındadır. Ruhun derinliğini hayatın merkezine yerleştirir. Dünya ile ahiret arasında sağlam bir denge kurar. Kadere inanır, sorumluluklarını yerine getirmek için gayret gösterir. İmanından aldığı güçle hayatın içine girer, iyiliğin, hakikatin ve adaletin hâkim olduğu bir dünya için çalışır.

Mehmet Âkif’in Asım’ında vücut bulan ideal gençlik özlemi, Karakoç’un düşünce dünyasında yeni bir anlam ve derinlik kazanır. Âkif’in Asım’ı, inancıyla, ahlakıyla ve ilmiyle milletini yeniden ayağa kaldıracak bir gençliğin temsilcisidir. Karakoç’un Taha’nın Kitabı adlı eserindeki Taha ise modern dünyanın yabancılaştırıcı şartları içerisinde kendi varoluşunu sorgulayan, yaşadığı bunalımlardan geçerek hakikate ve dirilişe yönelen insanı temsil eder. Asım ile Taha, farklı dönemlerin ve farklı edebî anlayışların kahramanları olmakla birlikte aynı büyük idealin izlerini taşır. Her ikisinin şahsında da kendi medeniyetinin değerlerinden beslenen, çağının meselelerine duyarlı ve geleceği inşa etme sorumluluğu taşıyan insan arayışını görmek mümkündür.

Karakoç’un insan tasavvurunda akıl, gönül ve ruh birbirini tamamlayan temel unsurlardır. Akıl, insanın düşünmesini, araştırmasını ve hakikati kavramaya çalışmasını sağlar. Gönül, sevginin, merhametin ve manevi duyarlılığın geliştiği bir derinlik kazandırır. Ruh ise insanın varoluşunu anlamlandıran ve onu ebediyet düşüncesine yönelten bir boyut taşır. Bu unsurların uyum içerisinde gelişmesi, insanın şahsiyetini olgunlaştırır. Karakoç’un arzuladığı insan, aklını kullanırken kalbinin sesine kulak veren, bilgisini hikmetle ve inancını ahlaki sorumlulukla bütünleştiren bir insandır.

Diriliş neslinin en belirgin vasıflarından biri, adaleti hayatının temel ilkesi hâline getirmesidir. Adaleti herkes için ister. Zulüm kendi içinden gelse bile ona karşı durur. Hakkı ve hakikati şahsi menfaatlerinin önünde tutar. Alçak gönüllüdür, benlik davasına kapılmaz. İnsanları zan ve önyargıyla mahkûm etmekten kaçınır. Gördüğünü, duyduğunu ve düşündüğünü hakikatin süzgecinden geçirerek hüküm verir. Olayları dikkatle gözlemler, araştırır ve sağlam bilgiye ulaşmaya çalışır. Yanılabileceğini bilir, hatasından dönebilecek bir olgunluğa sahiptir.

Tövbe de bu insan anlayışında önemli bir yere sahiptir. İnsanın yanlışlarını görmesi, eksiklerini fark etmesi ve yeniden doğrulması, manevi gelişimin vazgeçilmez unsurlarıdır. Diriliş nesli, kendisini sürekli yenilemeye çalışan bir nesildir. Yozlaşmaya karşı direnirken insanları kazanmayı, yanlışları düzeltmeyi ve hayatı iyileştirmeyi esas alır. Mücadelesinde sevgi, merhamet ve adalet hâkimdir. Kendi iç dünyasındaki değişimi toplumun iyiliğine yöneltir.

Karakoç’un arzuladığı insan, düşüncede bağımsızlığını koruyabilen, araştıran ve sorgulayan bir şahsiyettir. Tarihi donmuş bir hatıralar yığını olarak görmekten kaçınır, geçmişi yeniden yorumlayarak bugünü anlamaya ve geleceği kurmaya çalışır. Kelimelerin ardındaki anlamları araştırır, düşüncenin özüne ulaşmaya gayret eder. Hazır hükümleri sorgular, gözlem yapar ve hakikati arar. İnancın verdiği vecdi, heyecanı ve coşkuyu taşır. Yaşadığı çağın meseleleriyle ilgilenir, yanlışlara karşı tavır alır ve çözüm yolları geliştirir. Kendisi diridir, başkalarını da diriltmenin gayretindedir.

Bu insanın özgürlük anlayışı da üzerinde durulmaya değerdir. Karakoç’un düşüncesinde özgürleşme, insanın kendi varlığını kuşatan bağımlılıkların ve putlaştırmaların farkına varmasıyla yakından ilişkilidir. Servetin, makamın, şöhretin ve benliğin esaretinden uzaklaşan insan, şahsiyetini daha sağlam temeller üzerinde kurabilir. Allah’a kulluk bilinci, insanı dünyevi güçler karşısında hür bir şahsiyet olmaya yöneltir. Özgürlük ile ahlaki sorumluluk aynı insan anlayışında bütünleşir.

Diriliş neslinin yetişmesinde ilim ve düşünce kadar ahlakın, sanatın ve manevi terbiyenin de belirleyici bir yeri vardır. Karakoç’un arzuladığı insan, bilgisini hikmetle, düşüncesini ahlakla ve inancını sorumlulukla bütünleştiren bir şahsiyettir. Kendisini geliştirmeyi, eksiklerini görmeyi, yeni şeyler öğrenmeyi ve gerektiğinde yanlışlarından dönmeyi bilir. İnandığı değerleri yaşayışıyla ortaya koyar. Kendi iç dünyasını sürekli yenilerken çevresindeki insanların gelişmesine de katkıda bulunur.

Bu büyük dirilişin gerçekleşmesi, toplumun bütün kesimlerinin ortak gayretini gerektirir. Karakoç’un düşüncesinde şairlere, yazarlara, bilim insanlarına, sanatçılara, eğitimcilere ve toplumun önünü açacak aydınlara önemli sorumluluklar düşer. Medeniyetin yeniden yükselişi, yeni düşünürler, sanatçılar, bilim ve ahlak insanları yetiştirmekle mümkün olacaktır. Diriliş nesli, insanlığın ortak meselelerine çözüm arayan, adaleti ve merhameti bütün insanlar için isteyen bir nesildir.

Karakoç’un güçlü ümmet bilinci de bu sorumluluk anlayışından ayrı düşünülemez. İslam coğrafyasının herhangi bir köşesinde yaşanan acıyı kendi acısı olarak görür. Kudüs’ün, Filistin’in ve bütün mazlum coğrafyaların derdi onun derdidir. Gönül coğrafyası Endülüs’ten Bağdat’a, Kudüs’ten İstanbul’a uzanan geniş bir medeniyet dünyasını kuşatır. Bu dünyada İstanbul, tarihî bir başkent olmanın ötesinde Doğu ile Batı’nın, geçmiş ile geleceğin buluştuğu bir medeniyet merkezidir.

Onun millet anlayışında ortak inanç, tarih ve medeniyet bilinci belirleyici bir yere sahiptir. Farklı toplulukların İslam medeniyetinin ortak değerleri etrafında buluşmasını önemser. Irkçılığın ve ayrımcılığın toplumları parçalayacağını düşünür. Müslüman milletlerin ortak tarih ve medeniyet hafızasını yeniden kazanmalarını, aralarındaki dayanışmayı güçlendirmelerini ve geleceğe birlikte yönelmelerini arzu eder. Ümmet tasavvuru, coğrafi sınırları aşan bir aidiyet ve sorumluluk bilinci taşır.

Bu geniş coğrafyanın meseleleri onun şiirlerinde de güçlü bir karşılık bulur. Ötesini Söylemeyeceğim şiirinde Tunus’un bağımsızlık mücadelesinin, başka şiirlerinde Cezayir’in ve Filistin’in yaşadığı acıların izlerini görmek mümkündür. Karakoç, uzak coğrafyalarda yaşanan hadiseleri kendi insanının dikkatine sunarak ortak bir vicdan oluşturmaya çalışır. Mazlumların acısını dile getirirken adalet ve merhamet arayışını şiirinin merkezine taşır. Onun medeniyet düşüncesindeki insani duyarlılık, bu şiirlerde güçlü bir estetik ifadeye kavuşur.

Karakoç’un Diriliş nesli düşüncesi, insanın kendisini sürekli yenilemesini ve toplum karşısındaki sorumluluklarını hatırlamasını gerektiren geniş bir çağrıdır. Bu düşünce, insanın kendi medeniyetinin değerlerini kavrayarak yaşadığı dünyaya katkıda bulunmasını öngörür. Bir anlamda Diriliş nesli, her çağda yeniden yetişmesi gereken insandır. Medeniyetin sürekliliği de onu meydana getiren değerlerin yeni nesiller tarafından anlaşılmasına, geliştirilmesine ve hayata geçirilmesine bağlıdır.

Bir Ömrün Ardından Kalan Miras

Karakoç’un geride bıraktığı düşünce mirasını değerlendirirken üzerinde durulması gereken önemli hususlardan biri, savunduğu ilkelerle yaşayışı arasındaki bütünlüktür. Hayatını Diriliş davasına adamış, düşüncelerini kişisel şöhret veya maddi kazanç elde etmenin aracı hâline getirmekten uzak durmuştur. İnandığı değerleri eserlerinde anlatırken bu değerlerin insan hayatında nasıl karşılık bulabileceğini yaşayışıyla da göstermeye çalışmıştır.

Onu yakından tanıyanların aktardıkları, bu ahlaki tutarlılığın şahsiyetinin belirgin özelliklerinden biri olduğunu gösterir. Karakoç, düşüncesini ve davasını şahsi beklentilerinin önünde tutmuştur. İnsanların ilgisini kendi şahsından çok eserlerine ve işaret ettiği medeniyet idealine yöneltmeyi önemsemiştir. Sade yaşayışı, ilkelerine bağlılığı ve mütevazı kişiliği, savunduğu Diriliş düşüncesinin ahlaki temelleriyle güçlü bir uyum içerisindedir.

Çevresinde oluşan düşünce halkası ve Diriliş dergisi de bu büyük idealin yayılmasında önemli bir rol üstlenmiştir. 1960 yılında yayın hayatına başlayan ve farklı dönemlerde yayımlanmayı sürdüren Diriliş dergisi, zamanla bir düşünce ve edebiyat çevresinin merkezi hâline geldi. İslam dünyasının meseleleri, medeniyet tarihi, şiir, sanat, kültür ve toplum hayatına ilişkin tartışmalar, bu yayın çevresinde geniş bir okuyucu kitlesine ulaştı. Karakoç’un kurduğu düşünce iklimi, genç yazarların ve aydınların fikrî gelişimine katkı sağladı. Diriliş, zamanla bir düşünce mektebine dönüşerek onun medeniyet idealinin gelecek nesillere taşınmasında önemli bir işlev üstlendi.

Yunus Emre, Mehmet Âkif ve Mevlânâ üzerine kaleme aldığı eserler de medeniyetimizin büyük şahsiyetleriyle kurduğu düşünsel ilişkinin örnekleridir. Karakoç, bu isimlerin eserlerinde bugünün insanına seslenen değerleri bulmaya çalışır. Onların düşünce ve sanat mirasını çağımızın meseleleriyle ilişkilendirir. Geçmişle bugün arasında güçlü bir devamlılık kurar. Onun anlayışında gelenek, yeni eserler ve düşünceler ortaya koyabilmenin önemli kaynaklarından biridir.

Karakoç’un şiirle düşünceyi, sanatla ahlakı, tarihle geleceği, insanla medeniyeti bir bütün hâlinde ele alması, şahsiyetinin en belirgin özelliklerindendir. Modern insanın yalnızlığını ve yabancılaşmasını dile getirirken insanın yeniden ayağa kalkabileceğine duyduğu inancı da eserlerine taşır. Batı medeniyetinin gücünü ve imkânlarını görürken kendi medeniyetinin insanlığa yeniden öncülük edebileceğini savunur. Geçmişin büyük birikimine yaslanırken gelecek için yeni bir söz söylemenin sorumluluğunu taşır.

Onun geride bıraktığı mirasın hakkını verebilmek için eserlerini okumak kadar düşünce yöntemini de kavramak gerekir. Karakoç’un eserleri, insanı kendi değerleri üzerinde düşünmeye, geçmişi yeniden anlamaya ve çağın meselelerini geniş bir medeniyet perspektifinden değerlendirmeye yöneltir. Şiirlerinde, denemelerinde ve düşünce yazılarında ortaya koyduğu fikirler, bütünlüklü bir medeniyet tasavvurunun farklı yönlerini meydana getirir. Bu büyük birikimin anlaşılması, eserlerinin taşıdığı düşünsel derinliğin dikkatle incelenmesini gerektirir.

Burada asıl sorumluluk, bu mirası devralanlara düşmektedir. Sezai Karakoç’u anlamak, onun şiirlerini okumayı, eserlerini incelemeyi, düşüncelerini kavramayı ve açtığı ufuktan hareketle yeni fikirler geliştirmeyi gerektirir. Karakoç’u anarken onun temsil ettiği fikrî canlılığı da yaşatmak önemlidir. Ortaya koyduğu medeniyet idealinin bugünün şartlarında yeniden değerlendirilmesi, bu büyük birikimin geleceğe taşınmasına katkı sağlayacaktır. Onun düşüncelerini farklı yönleriyle araştırmak, yeni çalışmalarla geliştirmek ve çağımızın meselelerine yeni cevaplar aramak, mirasına gösterilecek gerçek vefanın önemli bir parçasıdır.

Geçmişin büyük medeniyetini yeniden kurmaktan söz ederken Mimar Sinan’ın eserlerinden ilham alarak yeni sanat ve mimarlık anlayışları geliştirmeyi de düşünmeliyiz. İbn Sînâ’nın ilmî birikimiyle övünürken bugün insanlığın bilgi birikimine katkı sağlayacak bilim insanları yetiştirmeyi önemsemeliyiz. Yunus Emre’yi, Fuzûlî’yi ve Şeyh Galip’i anarken kendi çağının ruhunu kavrayan yeni şairler ve yazarlar yetiştirmek için de gayret göstermeliyiz. Karakoç’un düşüncesindeki medeniyet sürekliliği, geçmişten devralınan mirasın yeni eserlerle zenginleştirilmesini gerektirir.

Bugün Karakoç’u yeniden okumak, şiirlerinin estetik güzelliğini keşfetmenin yanında onun medeniyetimize ilişkin sorularıyla yüzleşmektir. Nasıl bir insan yetiştirmeliyiz? Hangi değerler üzerinde yükselmeliyiz? Tarihimizden aldığımız güçle geleceği nasıl kurabiliriz? İlimde, sanatta, düşüncede ve adalette yeniden nasıl söz sahibi olabiliriz? Kendi kimliğimizi koruyarak dünyanın bilgi ve kültür birikimine nasıl katkıda bulunabiliriz? Karakoç’un eserleri, bütün bu sorular üzerinde düşünmek isteyenlere geniş bir ufuk açmaktadır.

Onun düşüncesinin bugün de önemini koruması, dile getirdiği meselelerin güncelliğiyle yakından ilişkilidir. Kimlik kaybı, manevi yoksullaşma, taklitçilik, adaletsizlik, medeniyet bilincinin zayıflaması ve insanın kendi değerlerine yabancılaşması gibi sorunlar, günümüzde de farklı biçimlerde karşımıza çıkmaktadır. Karakoç’un Diriliş çağrısı, insanın ve toplumun kendisini yenileme ihtiyacına seslenen güçlü bir düşünce olarak varlığını sürdürmektedir.

Bir ömür boyunca İslam dünyasının derdiyle dertlenen, medeniyetimizin yeniden dirilişini düşünen, şiiriyle gönüllere, fikirleriyle zihinlere dokunan bu büyük şahsiyetin ardından kalan en kıymetli miras, belki de insana ve geleceğe duyduğu sarsılmaz inançtır. Karamsarlığın kuşattığı zamanlarda bile yeniden ayağa kalkmanın mümkün olduğunu hatırlattı. Geride okunacak şiirler, üzerinde düşünülecek eserler ve nesilden nesile taşınacak büyük bir ideal bıraktı.

Diyarbakır’ın Ergani ilçesinde başlayan bir ömür, 16 Kasım 2021’de İstanbul’da nihayete erdi. Şehzadebaşı Camii’nin haziresinde ebedî istirahatine çekilen büyük şairin açtığı yol ise nesillerin ufkunda yaşamaya devam ediyor.

Vefat yıl dönümü münasebetiyle Dirilişin eri, işçisi ve büyük şairi Sezai Karakoç’u rahmet ve minnetle anıyorum. Ruhu şad, mekânı cennet olsun.

Yazıyı Paylaş:

Mustafa GÜLALİ

Yazar

Dergibi editörü.

İbrahim | 24 Güzel söz; kökü yerde, dalları gökte olan güzel bir ağaca benzer.

Öykü Mahzeni

  • All Posts
  • Öykü Mahzeni
Herkes Değil Onlar

5 Temmuz 2026/

Seni seyrediyorum. Sense seni seyretmemi seyrediyorsun. Sen kadın değilsin, neden böyle yapıyorsun? Ben köpeğe benziyorum, sen kediye. Üstelik kadın değilsin,...

Üryan Söylenişler

  • All Posts
  • Üryan Söylenişler
İki. Ağyar Gider Yâr Kalır

3 Mayıs 2021/

“Aldı benüm gönlümi n’oldugum bilimezem Yavı kıldum ben beni isteyüp bulımazam” Yunus Emre Bahar yitikçiler çarşısıdır. Baharda öten her bülbül,...

Röportaj

  • All Posts
  • Röportaj

Kusurlu Yazılar

  • All Posts
  • Kusurlu Yazılar
Hasan Yılmaz

18 Ekim 2017/

Dün şair Hasan Yılmaz‘la beraberdim. Uzun süredir görüşme planları yapıyorduk ve bir türlü bir araya gelemiyorduk. En sonunda “artık emekli...

Edit Template