Ruh dövmesi
‘Bir daha asla eskisi gibi olamayacağız.’ Dünyada aklı başında olan herkes bunu bir ölçüde hissediyor ve farklı şekillerde tepki veriyor. Günümüzde dünya çıldırmış gibi görünüyor. Orman yangınları, Maymun Çiçeği virüsü, İklim madrabazlığı, Ukrayna -Rusya savaşı, kasıtlı kıtlıklar, pahalılık, Hint Yolu – Çin İpek Yolu mücadelesi, ABD – İngiltere, liderlere yapılan suikastlar, çoluk çocuk bebek demeden katledilen ve açlıktan ölüme terkedilen Filistinliler. İsrail bu örgütlü çılgınlığın en kötücül ünitesi olarak kendisine verilen rolü ifa ediyor. Adı soykırımla özdeşleşti ve bütün insanlığın düşmanı olduğu açıkça ortaya çıktı. Sapkın inanç ve insan yapımı din kurgusu bahanesi tiksinti saçıyor. İsraillilerin ve destekçilerinin bu etiketten sıyrılması kolay değil. Artık bu habis ruh dövmesiyle ayak sürüyecekler dünyada.
Yavaş çekimle felakete doğru
Mr. Robot ve Homecoming dizileriyle tanıdığımız Amerikalı yönetmen Sam Esmail 2023’te Leave the World Behind – Dünyayı Arkanda Bırak adlı bir çalışmasıyla zamanımızda geçen kıyamet senaryolu filmlerden birine imza attı. Diğer kıyamet filmlerinden farkı esas ağır vuruşun henüz yolda olduğu, taşrada değişimin hissedilmeye başladığı sıradaki gerilimi anlatmasıdır. Buluğ çağındaki iki çocuklarıyla bir çekirdek aile, New York’taki telaş yüklü hayatlarından sıyrılmak, dünyayı bir süre arkalarında bırakmak amacıyla sahil kenarına taşraya kaçmışlardır. Plajdayken birden White Lion adlı bir petrol tankerinin kıyıya doğru geldiğini görürler. Kızı Rose sorunca babası Clay, “Durmak zorunda öyle değil mi?” der ama tanker durmaz, duramaz ve kıyıya vurur. Oğulları Archie panik içersinde koşuşturan insanları telefonuyla filme çekmek ister, ama başaramaz. Tüm iletişim araçları bir anda sessizleşmiştir. Telefon, internet ve TV yoktur artık. Geminin karaya oturması ardından gelecek büyük bir kaosun habercisidir.
Kime güvenirsiniz?
Filmin büyük bölümü bu ailenin inzivaya çekildiği lüks ve gözlerden uzak villada geçiyor. Felaketin başlamasından kısa bir süre sonra, iki kara tenli kişi kapıyı çalar. Ev sahibi olduğunu iddia eden G.H. ve kızı Ruth. Bu durum özellik anne Amanda’yı oldukça tedirgin eder. Rumaan Alam’ın romanından Barack ve Michelle Obama’nın yapım şirketi tarafından sinemaya uyarlanan film, başlangıçta Amerika’daki siyahlar ve beyazlar üzerine bir gerilim filmi olarak kendini gösterse de ancak çok geçmeden daha geniş bir bakış açısını ortaya koyuyor. Dünyayı Geride Bırak, özellikle bir kriz sırasında dünyada kime güvendiğiniz ve hangi faktörleri hesaba kattığınızla ilgili. Filmin temalarından biri güven. Sevdiklerimize, yabancılara ve hatta bir bütün olarak insanlığa güvenmek.
Teknolojiye veda
Ancak tüm elektronik iletişim sona erdiğinde ve iki ailenin dış dünyayla bağlantısı kesildiğinde, dünyayı arkada bırakma ifadesi iyice uğursuz bir anlam kazanıyor. Ev sakinleri ne kadar yalıtılmış olduğunu ve neler olup bittiğine dair bilgi edinmelerini imkânsız hale geldiğini idrak eder. New York’taki elektrik kesintisinin dünyanın sonunu getirecek bir olayın sadece başlangıcı olduğu anlaşıldığında karakterlerin hiçbirinin önceki hayatlarına geri dönemeyeceğini açıkça ortaya çıkar. Bildikleri ve anladıkları dünya yok olmak üzeredir. Tüm karakterler elektronik aygıtlarından uzaklaşmayı kabullenir. Ancak telefonuna erişimi olmadan en çok acı çeken kişi Clay’dir. Kitabın yazarı Alam, insanların eskiden içselleştirdikleri bilgi ve beceriler yerine dışsal araçlara güvenmeye alıştıklarını öne sürüyor. GPS’ine erişimi olmayan Clay, kasabaya giden basit bir rotayı bile takip edemez. Buna karşılık, on üç yaşındaki kızı Rose, patikasız ormanda yolunu hiç zorlanmadan bulabiliyor. Bu fark, Friends dizisi tutkunu olan Rose’un daha uyumlu olduğunu ve dolayısıyla tüm teknolojik desteklerden yoksun bir dünyada daha deneyimli babasına göre hayatta kalma olasılığının daha yüksek olduğunu göstermesi açısından önemlidir. Kriz, her bir bireyi, ellerinde akıllı telefon olmadan ne bildiklerine ve hangi becerilere sahip olduklarını test etmektedir.
Ormandaki geyiklerin tuhaf halleri semboliktir. Geyik tasavvufta ruhsal olgunluk, insanın kendini bulmasıdır. Olgunlaşma. Ruhun içsel yolculuğunu tamamlaması. Çünkü dünya eskisi gibi olmayacak. Normale geri dönüş yoktur ve sadece dönüşenler bağışlanacaktır. Geride kalanlar yeni medeniyetin insanları olacaktır. İki çocukta örneğin, oğlanda ‘İtaat et’, kızda NASA yazılı tişörtler görürüz. anlamlıdır.
Desise-i Şeytaniye
Filmin en derin mesajı dünyada gücü elinde bulunduran bazı elitlerin İnsanlığın üzerine felaketi salacakları söylenmesidir. İnsanlar seküler sistemde tahrifat harikası da olsa dini referansa dayalı bir nedeni kabullenmekte zorlanırlar. Yapay kıyametin düğmesine basıldıktan sonra neler olabileceğini üst düzeydekilerin de tam olarak kestiremediği anlatılır. Kaosu kontrol edemeyeceğiz. Bakalım ne olacak göreceğiz. Kaos kontroldan çıkmak zorunda. Korunun. Bir güneş fışkırması olacak mıdır peki? Evet. Ve bunun etkileri abartılacaktır. İnsan yapımı bir kıyamet söz konusudur yani. Algı yamultucular iş başındadır. Bir dron kırmızı kağıtlar atar. Güya hackerler dünyayı kilitlemiş ve nükleer bombalar patlamıştır. Kaosu tetiklemek için Araplar, Koreliler ve İranlılara suç atılıyordur. Ne kadar tanıdık değil mi?
Arkamızdaki Dünya
Sam Esmail’in Mr. Robot dizisinin 1. Sezonunda bir sahnede hacker olan baş kahramana bir arkadaşı eli çantalı işadamlarını göstererek, “Bunlar DEAŞ’ın finansörleri.’ der. Trump’ın “DEAŞ’ı Obama kurdu.” demesini de aklımızda tutarak, bu filmi Demokratçı Obamalar’ın finanse ettiği gerçeğini de bir arada düşünelim. Filmde otomatik araçlar belli bir konuma yönlendiriliyor. Tesla araçları hackleniyor. Elon Musk’a senin araçların da işe yaramaz deniyor. Obama petrolcü ekola karşı. Beyaz Arslan adlı tankerin karaya vurması boşuna değil. Eski tür teknolojiyi destekleyen Cumhuriyetçilere sizin işiniz bitti deniyor. Arslan mesih anlamına da geliyor. Beyaz aslan güneş tanrıçasının çocukları olduğuna inanılıyor Afrika mitlerinde. Büyük bir kaos çıktığında ve insan azaldığında beyaz aslan ortaya çıkıyor.
Finalde villanın alt katında buldukları sığınak harika bir bonus olur. 13 yaşındaki Rose’un 1994 -2004 aralığında çok ünlü olan ve o yıllarda sakıncalı olarak nitelendirilen Friends dizisinin sezon finalini izlemeye devam etmesi çok anlamlı bir mesajdır. Ailece itaat etmek, bu çakma kıyamet için NASA ne derse kabullenmek koşuluyla yeni medeniyetin insanları olacaklarına dair güçlü bir umuda sahiptirler. Dünyanın arkasında kalmaları mukadderdir.
