Melih Bayram Dede

DERGİBİ’NİN ÖYKÜSÜ

Ocak 1999’da yayınlanmaya başlanan Dergibi’nin öyküsünü kurucusu Melih Bayram Dede şöyle anlatıyor:

Takvimlerin 1998 yılı Aralık ayının son haftasını gösterdiği günlerde, internette bir edebiyat sitesi, benim tanımımla “Dergi gibi bir şey” çıkarmayı planlıyor ve bu “dergi gibi” şeye isim arıyordum. Bu konuyu, Mehmet Şeker’e açtığımda, şöyle dediğimi hatırlıyorum: “İnternette dergi gibi bir şey çıkarmayı düşünüyorum. Ama öncelikle bir isim bulmamız gerek!”.

Böyle bir girişten sonra Mehmet Şeker’den cevap geldi:

“Adı Dergibi olsun!”

Bu çok güzel bir isimdi. Hemen kabul ettim.

Şimdi zaman zaman düşündüğümde, “Dergibi” adının ne kadar isabetli bir karar olduğunu tekrar anlıyorum.

İşte Dergibi böyle doğdu. Türkiye internetinde ilklerden oluşu nedeniyle büyük ilgi gördü. Basında, özellikle de gazetelerin kültür sayfalarında haber oldu. Televizyonların internet programlarında yer verildi.

İlk etapta basılı dergilerde ürün yayınlayan dostlarımız, internette yayınlanan bir dergiye ürün vermekte çekingen davrandılar. İnternet onlara göre, yeni ve yabancıydı. Bir görüşe göre de, “suya yazılan yazı”dan farksızdı. Bu ve bunun gibi nedenlerden ötürü gereksiz de olsa, “İnternette edebiyat olur mu?” tartışmalarına şahit olduk. Zaman zaman bu tartışmalara Dergibi’den biz de katıldık.

Daha sonraları, internette edebiyata soğuk bakanların da, ürünlerini internette yayınlanan ve Dergibi’yi model alarak oluşturulan sitelerde yayınladıklarını gördük, mutlu olduk.

Aradan geçen yıllarda ise, büyük mesafe katedildi. Yeni edebiyat siteleri açıldı. Bunların kimi e-dergi, kimi ise edebiyat arşivi niteliğindeydi. Dergi formatında siteler kadar arşiv niteliğinde sitelere de ihtiyaç var kuşkusuz. Yine de biz şiir ve şair özgeçmişi arşivleyen sitelerden çok, yeni ürünler yayınlayan “dergi” formatında yayın yapan sitelerin sayısının artmasını tercih ediyoruz. Böylelikle, edebiyatta bir okul görevi gören basılı dergilerin misyonuna sahip sitelerin varolması sağlanabilir.

Ürün yayınlayan bir site olan Dergibi, yeni bir döneme girdi. Dergibi’nin bundan sonraki gelişimini/öyküsünü yaşayarak, birlikte göreceğiz.

EDİTÖRLER

Ali Ömer akbulut: aliomerak@gmail.com
Cahid Efgan Akgül: cahidefgan@gmail.com
Yunus Nadir Eraslan: yunusnadir@gmail.com

Bize Yazın

Çok Okunanlar

  • All Post
  • Adem Ağacı
  • Alıntı
  • Anlatı
  • Ara-lık
  • Beyaz haber
  • Buhara'dan Gelen Adam
  • Çay Molası
  • Çevgan
  • Çeviri şiir
  • Çocuk
  • Çöl Vaazları
  • Değini
  • Deneme
  • Dergi
  • Eleştiri
  • Gezi-Anı
  • Göz-lük
  • Günlük
  • Haber
  • Haiku
  • Hayatı Hakikiyye Sahneleri
  • Kitap
  • Kısa Kısa Söyleşi
  • Kusurlu Yazılar
  • Mavi Kalem
  • Mürekkep Lekesi
  • Öykü
  • Öykü Mahzeni
  • Röportaj
  • Şiir
  • Sinema
  • Söz Misali
  • Üryan Soruşturma
  • Üryan Söylenişler
  • Yazıyorum Öyleyse Varım
Edit Template

ŞEHREKÜSTÜ CEMAL

Herkes, Şehreküstü Cemal derdi. Uzun boyluydu. Yaz-kış, kalın, kahverengi ama rengi zor seçilen, kirli, pis kokan bir palto giyerdi. Sıcaktan herkes yanarken, o, sırtında paltoyla dolaşırdı. Kasketini hiç çıkarmazdı. Dudak tiryakileri gibi, ne zaman görsem ağzında sigara olurdu. Zayıftı. Parmakları, ince, uzundu. Avurtları çöküktü. Saçı sakalı birbirine karışmıştı. Sadece, Demirciler Çarşısında dükkânı olan Demiryalayan’ın sözünü dinlerdi. Ondan çekinirdi. Demirlayalan’ın asıl adı Alişan’dı. Niye öyle diyorlardı bilmiyorum. Bir gün Cemal’i çağırıp, “al şu parayı, yoğurtçu Kemâl’e git. Büyük helke bir yoğurt al. Sonra sinirlenip yoğurdu başına geçir. Bakalım ne yapacak?” demişti. Gitti, dediği gibi yaptı. Kemâl, başından dökülen yoğurdu silmeye çalışırken, “afedersiniz efendim, sinirlendirerek size zahmet verdim, affedin…” dedi. Gelip anlattı. Demiryalayan hiçbir şey söylemedi. Paranın üstünü uzattı. “Kalsın” dedi. Bir tek ondan para alırdı. Sadece onun yemeğini yerdi. Ondan çay içerdi. Şehrin eski mahallesinin bittiği yerde bir barakada yaşıyordu. Kimi kimsesi yoktu. Evlenmemişti. Yaşını kimse bilmezdi. Sanki yaşlanmıyordu. Yıllar sonra görseniz dün görmüş gibi olurdunuz. Halk otobüsüne binince, şoför, “hadi bir anons yap Cemal” deyince, elini ağzına götürür telsizle konuşuyor gibi başlardı : “Şehreküstüden çıktık, dünya cehennemine gidiyoruz. Burası cehennem anlaşıldı tamam…” Birkaç kez tekrarlardı. Yolcular alışmıştı. İlk defa tanık olanlar önce şaşırır ama kısa sürede durumu anlar, gülümserdi. Bazen ayakkabısını çıkarır, ellerine geçirir, dört ayaküstünde yürürdü. Kedi ve köpekler nerede görse yanına gelir, cebinde mutlaka bulunan bir şeyi çıkarıp verir, yedirirdi. Köpeklere, kedilere kötü davrananları affetmez, ya küfreder, ya döver veya nerede olursa olsun üzerine işemeye çalışırdı. Şehirde, biri Çarşamba diğeri Pazar günü, iki Pazar kuruluyordu. Gün boyu pazarda gezinir, arada bağırırdı : “Almadan ver, almadan ver!” Bazen de şöyle derdi : “alış veriş, alış veriş, alışmaa, buraya alışmaa!” Tefeci Burhan’ı gördüğünde dellenirdi. Sümkürür, sümüğünü parmaklarıyla tutup yüzüne fırlatırdı. Cuma geceleri mezarlıkta yatardı. Akşamdan gider, geceyi burada geçirirdi. Yakından geçenler, onun mezarlıkta olduğunu bilir, daha çok korkardı. Annesi kendini asmıştı. Üç yaşındaydı. Hatırlamıyordu. Babası, annesinin ölümünden bir yıl sonra hacca gitmiş, orada ölmüştü. Kardeşi yoktu. Çarşamba ve Pazar günleri dışında, bütün vakitlerde Ehl-i Beyt camiine gelirdi. Sünnetleri kılmaz. Farzda ise, herkes namaza durduktan sonra, geride, iki saf aralığında tek başına durur, ellerini bağlamaz, kubbeye bakar, “Maşallah barekallah” derdi. Rükû ve secde yapmaz, ayakta öylece durur, sadece, “maşallah, barekallah” der, selam verilince avluya çıkar, şadırvanın çevresinde, elleri arkada dolanır dururdu. Bazen zınk diye durur, başını yukarı kaldırır, elini gözlerine gölgelik yapar, uzun uzun bakar, “yok artık, yok artık!” diye söylenirdi. Bazen de, elini kesiyor gibi boğazına götürüp, “oldu mu ya, oldu mu ya!” derdi. Kimse bulaşmazdı. Kendini tutamayıp bulaşan olursa, ayakkabısını çıkarıp başına fırlatır, hedefi mutlaka tuttururdu. Birkaç kişinin başını kırmıştı. Bazen, şehri ortasından kesen Cumhuriyet Caddesi’ne gider, vızır vızır geçen araçların arasında yürürdü. Şehreküstü bir dönem kayboldu. Günlerce çarşıda, pazarda, camide kimse onu göremedi. Babama sordum, “Demiryalayan bilir” dedi. Cuma namazında, camide görünce sormuş, “ben de bilmiyorum” demişti. Nihayet bir gün çıkageldi. Demiryalayan’dan babam öğrenmişti. Meğer şehrin umumî helasına girmiş, epeyi kalmış. Demiryalayan, “ne yaptın orada?” diye sorunca şöyle demiş : “Pisliklerle konuştum.” “Ne konuştun?” “sakın insanların içine girme, dediler.” “Niye ki?” “Bize bak, bir zamanlar güzel kokulu, lezzetli, rengârenk meyveler, sebzelerdik. İnsanların içine girince bu hale geldik, dediler.” Babam iğrenerek anlatmıştı. Kendi kendine, “Cemal bu, ne yapacağı belli olmaz” diye eklemişti. Ehl-i Beyt Câmiinin yaşlı imamı emekli olmuş, yerine genç bir imam tayin edilmişti. Bekârdı ama lojmanda kalıyordu. Bir gün, namazdan sonra babamın omuzuna dokundu, imam odasına davet etti. İçerde fısıl fısıl birşeyler konuştular. Çıkınca babam gülüyordu. “Hayırdır?” dedim. “Dur, camiden çıkalım, anlatacağım” dedi. Çıktık. Meraktan çatlamıştım. Gülerek, “Şehreküstü, geçen namazın yarısında çıkıp gitmiş. İmama şikâyet etmişler. O da davet etmiş, sebebini sormuş. Şöyle demiş: Tekbir alıp sübhanekeyi okuduktan sonra Fâtiha’ya başlarken, memleketteki komşunuz Aysel’i düşündün. Artık üstelik büyük bir camide imam olduğuma göre, ailesi verir, kendisinin zaten gönlü var gibiydi, diye aklından geçirdin. Eh anneme durumu açarım, o da babama söyler, böylece gidip isterler… Buraya kadar doğru mu?” “Doğru.” Rükûda kzı istediler. Secdede kına, nişan yapıldı. İkinci rekâtta, düğün oldu. Rükûda kızla gerdeğe girdiniz. Eh bu durumda ben de, karı-kocayı yalnız bırakayım, diye düşünerek camiden çıkıp gittim…” Babam hem gülüyor hem de, “çok fena, çok fena!” diyordu.
Şehreküstü’nün böylesi halleri çoktu. Lafını esirgemezdi.
Yine birkaç gün ortalıkta görünmemişti. Babamla çarşıya giderken karşılaştık, selam verdi, hatırını sordu,
“hayırdır, görünmüyordun, nerelerdeydin?”
“Cehenneme gidip geldim” dedi.
Babam ürktü, gülümsemeye çalışarak,
“ne işin vardı cehennemde?”
“Ateş gerekti, onu almaya gittim.”
“Ee, getirebildin mi bari?”
“Yok. Cehennem bekçilerine sordum, ‘burada sanıldığı gibi ateş yok’ dediler, herkes ateşini dünyadan kendisi getiriyormuş.”
Demiryalayan bir gün bunu çağırmış,
“al sana bir görev” demiş.
“Hayırdır?”
“Boşta değil misin?”
“Bomboşum.”
“Güzel, sana bir görev veriyorum o halde.”
“Ver!”
“Git esnafı gez, durumları nasıl öğren.”
“Hay hay” deyip gitmiş.
İlkin fırına girmiş. Hoş beşten sonra,
“denetime geldim” demiş.
Gülüşmüşler,
“tabii ki Şehreküstü, ne emredersen…”
“Şu ekmekleri tartalım” demiş. Birkaçını tartmış, gramajı eksik çıkmış.
Fırıncıya,
“nasıl kazanabiliyor musun, geçiminde sıkıntı var mı?” diye sormuş.
Adam, yakınıp durmuş.
Çıkıp başka bir fırına girmiş, ekmekleri tartmış, bu kez gramajı fazla çıkmış.
Ona da sormuş.
Adam,
“çok şükür” demiş.
Ne sorduysa aynı cevabı vermiş.
Demiryalayan’ın dükkânına dönmüş.
“Hayırdır, sana bir görev verdik, hemen bıktın mı?”
“hayır, bıkmadım” demiş, “çarşının meğer bir denetçisi varmış, benden önce ekmekleri tartmış, vicdanları ölçmüş, herkesin hesabını ödemiş, bana ihtiyaç kalmamış.”
Bir Cuma namazıydı. Ehl-i Beyt camiine gitmiştim. Oradaydı. Farzın selamı verilince arkada bir bağırtı duyuldu : “Aha ben gittim, yetti artık!” Herkes koşuştu. Yerde upuzun, cansız yatıyordu. Cuma gecelerini geçirdiği mezarlığa gömüldü. Herkes, “iyi bilirdik!” diye bağırdı. Kalabalıktan, kim olduğunu seçemediğimiz bir ses, “çok iyi bilirdim!” diye bağırdı. Babama, “niye şehre küstü?” diye sordum. “bilmem” dedi. O gece rüya gördüm. Yaşlı bir zeytin ağacına sırtını yaslamıştı. Gülümseyerek bakıyordu.

Yazıyı Paylaş:

Sadık Yalsızuçanlar

Yazar

Dergibi editörü.

Bunlar da İlginizi Çekebilir

İbrahim | 24 Güzel söz; kökü yerde, dalları gökte olan güzel bir ağaca benzer.

Öykü Mahzeni

  • All Posts
  • Öykü Mahzeni
Boşluğa Karşı

5 Ekim 2023/

Felç olunca çekildiği Koşuyolu’ndaki evinde curcuna usulünde segâh şarkısını bestelerken Sadettin Kaynak, bir gece düşünde Karacaoğlan’ı gördü. “Üstad” dedi, ‘incecikten…

Üryan soruşturma

  • All Posts
  • Üryan Söylenişler
İki. Ağyar Gider Yâr Kalır

3 Mayıs 2021/

“Aldı benüm gönlümi n’oldugum bilimezem Yavı kıldum ben beni isteyüp bulımazam” Yunus Emre Bahar yitikçiler çarşısıdır. Baharda öten her bülbül,…

Röportaj

  • All Posts
  • Röportaj

Kusurlu Yazılar

  • All Posts
  • Kusurlu Yazılar
Hasan Yılmaz

18 Ekim 2017/

Dün şair Hasan Yılmaz‘la beraberdim. Uzun süredir görüşme planları yapıyorduk ve bir türlü bir araya gelemiyorduk. En sonunda “artık emekli…

Edit Template

Video